In de gastouder- en kinderopvang werken we dagelijks vanuit een stevig fundament, al staan we er niet altijd bewust bij stil. Terwijl we spel begeleiden en verrijken, kinderen ondersteunen om hun plek te vinden in de groep, overdracht geven aan ouders en zorgen voor fijne overgangsmomenten, bouwen we aan iets dat nog veel groter is dan die momenten op zich.

Als pedagogisch professionals handelen we vrijwel altijd met een goede intentie. We willen dat kinderen zich veilig voelen, zichzelf ontwikkelen, leren omgaan met anderen en ontdekken wat wel en niet kan. Daarmee raken we precies aan de vier pedagogische basisdoelen van Riksen-Walraven: emotionele veiligheid, persoonlijke competentie, sociale competentie en het overdragen van normen en waarden.

In de kinderopvang zijn we goed in het zorgen voor kinderen, in het creëren van een veilige en rijke speelomgeving en in professioneel handelen volgens pedagogische principes. Maar als het gaat om het betrekken van ouders bij de pedagogische dialoog, blijven we achter. Niet omdat we het niet willen, maar omdat we vaak simpelweg niet goed weten hoe.

Het zijn begrijpelijke vragen, die iemand van buitenaf voor een team niet kan beantwoorden. Afwegingen hangen samen met het kind, de situatie, de groep, de omgeving en de afspraken op de locatie. Juist daarom ligt de kracht bij teams zelf. Vanuit VeiligheidNL geven wij geen antwoorden per situatie, maar bieden we kaders en taal die professionals helpen om samen verantwoorde keuzes te maken. Juist in die afwegingen raakt het aan de kern van veilig opgroeien. Ontdekken vraagt ruimte, maar die ruimte ontstaat niet vanzelf.

Praten over de dood met jonge kinderen is niet vanzelfsprekend. Toch krijgen pedagogisch professionals vroeg of laat ermee te maken. In dit artikel deel ik mijn persoonlijke ervaringen en inzichten uit mijn eindonderzoek binnen kinderopvangorganisatie Partou, over hoe we met peuters kunnen praten over dood en verlies.

Pedagogisch professionals ervaren steeds vaker minder zelfredzaamheid bij kinderen. Denk aan zelf aankleden of naar het toilet gaan. Hoewel dit misschien onschuldig lijkt, raakt het aan een belangrijke basis voor de ontwikkeling van kinderen. Zelfredzaamheid helpt kinderen om zelfstandig te handelen zelfvertrouwen op te bouwen en actief deel te nemen aan hun omgeving.

De basisdoelen van Riksen-Walraven staan als een huis. Maar de Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang laat zien: ontwikkelingskansen in taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling vragen om dezelfde vanzelfsprekendheid als emotionele veiligheid.

Een veel voorkomende zin die je vaak hoort bij het begeleiden van spelende kinderen is: ‘Samen spelen, samen delen.’ Maar is dit wel een realistische verwachting? En hoe zou het eigenlijk voor ons, volwassenen zijn om iets te moeten delen?

‘Gekke’ en grappige liedjes doen het vaak goed bij kinderen. Humor draait meestal om onverwachte of omgekeerde perspectieven. Dat levert een hoop plezier op, maar is pedagogisch gezien ook uitstekend voor de ontwikkeling. Het leert kinderen dingen in andere perspectieven te zien en plaatsen, wat flexibiliteit en creativiteit stimuleert.

Een blik, een glimlach, een gesprekje, een knuffel. Gedurende de dag in de kinderopvang heb je talloze interacties met kinderen. Het verloop van de interacties tussen de kinderen en jou heeft veel invloed op hun welbevinden en ontwikkeling. Met andere woorden: de kwaliteit van interacties is belangrijk. Ze bepalen mede in hoeverre de vier opvoedingsdoelen worden bereikt.

Welke kansen in creatief muziekspel zijn er die je kunt oppakken als pedagogisch professional? Muziek maken vormt niet alleen een fijne activiteit, maar kan met een beetje extra kennis op een speelse manier worden ingezet de voor pedagogische doelen.

Voor veel ouders markeert de eerste dag op het kinderdagverblijf een moment van existentiële spanning. Het overdragen van de dagelijkse zorg van je kind aan onbekenden raakt diepgewortelde gevoelens van verantwoordelijkheid, vertrouwen en loslaten. Ook bij de overstap naar de buitenschoolse opvang blijft dit moment beladen. Het vraagt niet alleen organisatorische afstemming, maar ook vertrouwen in pedagogisch vakmanschap.

De kinderen kennen jou, voelen zich veilig bij jou en zijn daardoor sneller geneigd om naar jou toe te komen. Je voelt je verantwoordelijk voor hun welzijn en intussen moet je de invaller wegwijs maken, extra taken opvangen en schakelen tussen wat jij nodig hebt, wat de kinderen nodig hebben en wat de situatie vraagt.

Voorlezen lijkt een rustig tussendoortje. Even zitten, even rust op de groep. Maar als je goed kijkt, zie je iets anders. Een activiteit waarin alle pedagogische basisdoelen samenkomen, vaak zonder dat je het doorhebt. Voorlezen in relatie tot de pedagogische basisdoelen kunnen we vanuit twee kanten bekijken. We kunnen kijken naar het voorlezen als activiteit en we kunnen kijken naar de boeken die worden voorgelezen.

Op de werkvloer van de kinderopvang ontmoeten we elke dag een bijzondere generatie: Generatie Alfa. Kinderen die opgroeien in een wereld die sneller draait dan ooit tevoren, vol prikkels, keuzes en een constante informatiestroom. Dat vraagt wat van hen, maar zeker ook van ons als pedagogisch professionals. Want hoe begeleid en begrens je een generatie die opgroeit met een tablet in de hand en een wereld aan mogelijkheden aan hun voeten?

Jaarlijks vieren we de Week van Respect met ruim 800.000 kinderen en jongeren. Wat groeide vanuit het onderwijs, is nu een landelijke beweging van professionele opvoeders die kinderen en jongeren inspireren en activeren om bij te dragen aan een respectvolle samenleving. Op sportvelden, in de wijk en sinds 2025 ook op de bso!

De vier pedagogische basisdoelen van Riksen-Walraven vormen al jaren een belangrijk fundament binnen de kinderopvang. Het bieden van emotionele veiligheid, het stimuleren van persoonlijke en sociale competenties en het overdragen van normen en waarden zijn stevig verankerd in beleid en werkwijzen.

De vier pedagogische basisdoelen zijn een mooi onderwerp om bij stil te staan. Het is waarom we werken met kinderen binnen de kinderopvang. Het raakt alles wat we doen in ons dagelijks pedagogisch handelen. Maar hoe doen we dat eigenlijk?

Deze situatie laat zien dat de taalontwikkeling op veel vlakken invloed heeft en daarbij ook alle vier de pedagogische basisdoelen raakt, direct en indirect.

Hoe geef je als pedagogisch professional in de dagelijkse praktijk écht vorm aan de vier basisdoelen van Riksen-Walraven? En wat betekent dat voor kinderen, ouders en jou als professional? In dit artikel neem ik je mee van theorie naar praktijk, met voorbeelden uit de interventies Babyclub, Dreumesfun en Peutersteps.

Wanneer we kinderen begeleiden in creatieve processen, raken we de kern van ons pedagogisch werk. Het is precies waar de vier pedagogische basisdoelen over gaan: veiligheid, competentie, samenleven en waarden. Als kinderen mogen ontdekken en creëren leren ze de wereld om zich heen begrijpen, zowel van binnenuit als in interactie met andere kinderen.

In de wereld vol media domineert het scherm. Uit de Monitor Mediagebruik 7 tot 12 jaar uit 2025 blijkt dat kinderen van deze leeftijd gemiddeld 144 minuten per dag besteden aan verschillende media. Uit het meest recente Iene Miene Media onderzoek blijkt dat kinderen van 0 tot 6 jaar gemiddeld 102 minuten voor een scherm doorbrengen. Dat is (weer) langer dan voorgaande jaren. Het scherm heeft een vaste plek gekregen in het leven van kinderen.

‘Een leven zonder afscheid bestaat niet’, zegt filosoof Stine Jensen en dat geldt natuurlijk ook voor jonge kinderen. Ze raken bijvoorbeeld hun lievelingsknuffel kwijt, ze gaan van de kinderopvang naar de basisschool, hun huisdier gaat dood, ze verhuizen of hun ouders gaan scheiden. Soms krijgen kinderen op vroege leeftijd zelfs al te maken met de dood van een (groot)ouder, broertje, zusje of ander familielid. Hoe kun je als gastouder of pedagogisch medewerker kinderen helpen bij zo’n groot afscheid? En wat doe je als een kind uit jouw groep overlijdt?

Herken je dit? Aan het einde van je werkdag trek je moe maar voldaan de deur achter je dicht. Wat was het druk vandaag! Het werken met kinderen speelt zich zowel in de kinderopvang als de gastouderopvang af in een omgeving die altijd in beweging is. Kinderen die rennen, stoeien, vragen stellen en voortdurend je aandacht vragen. Ouders die nog even iets willen bespreken. Collega's die even hun hart komen luchten en nog een snelle vraag willen stellen. Intussen hou jij alle ballen in de lucht en probeer je de rust, structuur en aandacht te bewaren voor ieder kind, de ouders en collega’s.

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand... 'Mag ik er zijn, zoals ik ben?' is een vraag waar jonge kinderen erg mee bezig zijn. De voorschoolse leeftijd is immers dé leeftijd bij uitstek waarin de identiteit gevormd wordt. Het is echter ook de leeftijd waarin de eerste vooroordelen opduiken.

Per 1 juli 2026 gelden de nieuwe kwaliteitseisen voor de gastouderopvang. Deze eisen zijn bedoeld om de kwaliteit van de gastouderopvang verder te versterken. Na eerdere publicatie van vier richtlijnen heeft GGD-GHOR nu ook de laatste richtlijn ‘Veiligheid en gezondheid gastouderopvang’ openbaar gemaakt. Dit zijn alle richtlijnen:

Wil je als pedagogisch professional nóg meer betekenen voor je kinderen? Het integrale VE-programma Uk & Puk Editie 2 biedt een gestructureerde, dagelijks inzetbare aanpak, om de ontwikkeling van kinderen van nul tot vier jaar te stimuleren. Doelbewust, vanuit spel én plezier.

Hey, pedagogisch medewerker! In dit nummer verbindt KIDDO de vier pedagogische basisdoelen met jouw dagelijkse praktijk. Je leest hoe vanzelfsprekend je in spel, gesprekken en rituelen al aan deze doelen werkt, én hoe je ze nog bewuster en doelgerichter kunt inzetten. Want ze zijn geen checklist, maar de kern van jouw vak.

Creatief bezig zijn gaat niet over het eindresultaat. Het is een proces waarbij het kind leert zich te uiten en te ontwikkelen. Wanneer kinderen kunnen experimenteren met expressie en toepassingen, ontstaat er ruimte voor creatieve processen. Hierdoor leren kinderen nieuwe toepassingen gebruiken en probleemoplossend denken. Het stimuleert zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Met ruimte voor deze reis en het experimenteren bestaat er geen falen!

Of je nu op vakantie gaat, bijna schoolreisje of gewoon wil meezingen. De Operapiraat helpt kinderen, ouders en kindproffesionals de zomer door. Dit muzikale doeboek bevat leuke liedjes- activiteiten, zoals:

KindVak 2026 komt eraan: 17, 18 & 19 september in Brabanthallen ’s-Hertogenbosch!
Ontdek exposanten, workshops & trends én ontmoet vakgenoten. Nieuw op 17 september: leiderschapscongres met onder anderen Ray Klaassens.

Kun je tegelijk blij en boos zijn? Wat gebeurt er als er geen regels zijn? Waarom hebben vissen een staart? Wie met kinderen werkt, herkent vast dit soort vragen. Soms komen deze vragen onverwachts, midden in een spel, of tijdens een eetmoment. Dit zijn precies de momenten waarop het filosoferen en ontdekken begint, vaak zonder dat we ons hiervan bewust zijn.

Online media zijn overal, dus ook in de kinderopvang. Hoe begeleid je kinderen en ouders in hun mediagebruik? De MediaDiamant helpt met praktische tips en als gespreksstarter over mediaopvoeding.

Vooral voor kinderen met een vve-indicatie kan de overgang naar de basisschool uitdagend zijn. GOAB heeft daarom een handreiking gepubliceerd over de doorgaande lijn van voor- naar vroegschool. De handreiking biedt gemeenten, kinderopvangorganisaties en basisscholen praktische handvatten en inspiratie om de overgang van voorschool naar basisschool soepel en kansrijk te organiseren.

Op woensdag 10 juni verandert Nederland - door de inzet van Jantje Beton - opnieuw in één grote buitenspeelplek. Honderden buurten, scholen, speeltuinen en straten doen mee, zodat alle kinderen in ons land kunnen buitenspelen. Ben jij werkzaam in de kinderopvang en op zoek naar inspiratie?

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig. Ze willen voelen, kijken, proberen en begrijpen.
Ofwel: de wereld ontdekken. Hoe geef je daar als pedagogisch professional vorm aan? Hoe sluit je aan bij de nieuwsgierigheid van kinderen in hun spel en dagelijkse ervaringen, terwijl je tegelijkertijd hun ontwikkeling stimuleert? En hoe blijf je als pedagogisch professional zelf nieuwsgierig?

Peuters die thuis een andere taal spreken dan Nederlands, hebben veel baat bij een meertalige kinderopvang. Wanneer ze hun thuistaal ook op de opvang gebruiken, wordt hun samenspel met andere kinderen rijker en socialer. Dat blijkt uit onderzoek van taalwetenschapper Anne-Mieke Thieme, die op 8 mei haar proefschrift verdedigt aan de UvA. Haar belangrijkste aanbeveling: maak ruimte voor meertaligheid in de kinderopvang.

Wanneer de zon schijnt en de kinderen ongeduldig bij de achterdeur staan te trappelen voor een ritje naar de kinderboerderij, begint voor een gastouder het geregel om te kijken wat handig is op de achterbank. De luiertas gaat in de kofferbak, de koppen worden geteld en de verschillende stoeltjes staan klaar voor gebruik.

Je kunt akelig nieuws in het leven niet vermijden. Ook kinderen worden via nieuwsuitzendingen, sociale media of gesprekken van volwassenen overspoeld met beangstigende informatie over de wereld om hen heen. Kinderen kunnen zich net als volwassenen angstig en overdonderd voelen door gewelddadige gebeurtenissen, extreme weersomstandigheden of de uitbraak van een virus.

Dit boek uit de serie ‘Wat kun je doen’ kan hierbij helpen. Het behandelt de angsten en stress die kinderen krijgen van de manier waarop gebeurtenissen worden gepresenteerd, en hoe kinderen nieuws kunnen verwerken om goed geïnformeerde mediaconsumenten te worden.

De aanbieder van warme schoollunches TommyTomato kan een doorstart maken. Het sociale impactbedrijf werd op 1 april 2026 door de rechtbank in Haarlem failliet verklaard. Het bedrijf verzorgde wekelijks warme lunches voor ruim 30.000 kinderen op honderden scholen. Het bedrijf kwam in acute geldproblemen omdat een al beloofde financiering op het laatste moment niet doorging.

Ouders in Nederland blijven over het algemeen zeer tevreden over de kwaliteit van de kinderopvang die zij afnemen. Tegelijkertijd staat de toegankelijkheid onder druk: de wachttijden voor een plek nemen toe, wat voor een deel van de ouders tot nijpende situaties leidt. Dit blijkt uit de zesde meting van de monitor ervaringen kinderopvang, een onderzoek dat Ipsos I&O in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uitvoerde in december 2025.

Differentiatie is een begrip dat steeds vaker valt in het onderwijs. Het idee is simpel: leerlingen hebben verschillende niveaus, leerstijlen en tempo. Door de lesstof daarop aan te passen en bijvoorbeeld bijlessen rekenen aan te bieden, krijgt iedereen een kans om te groeien. Het vraagt van de leerkracht flexibiliteit, creativiteit en een goed overzicht van wat iedere leerling nodig heeft.

Op 12 december 2025 hebben alle betrokken partijen bij het protocol veilig slapen in de kinderopvang de eerste ervaringen geëvalueerd van het vernieuwde protocol. Daarna volgde op 4 februari 2026 een extra overleg met betrokkenen uit de gastouderopvang. Op basis van de gesprekken en signalen uit de praktijk is besloten het protocol te verbeteren.

KIDDO is sinds kort ook te vinden op Instagram. Hier vind je niet alleen nieuws, boekentips en verhalen uit het omvangrijke archief van 25 jaar KIDDO, maar ook (gratis) activiteiten voor op jouw groep. Of de kinderen nu 1 of elf zijn, er is voor ieder wat wils! 

Klik hier om KIDDO te volgen op Instagram.